Διαχειριστικές Μελέτες

Το αντικείμενο της Σύμβασης περιελάμβανε την δημιουργία μοντέλου για την ποσοτική και ποιοτική Διαχείριση των Υδατικών Πόρων της περιοχής της λεκάνης του Β. Κηφισού και των λιμνών Υλίκης και Παραλίμνης. Το διαχειριστικό εργαλείο που αναπτύχθηκε αποτελείται από βάσεις δεδομένων, ομοιώματα προσομοίωσης της δίαιτας των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, ομοίωμα διαχείρισης του νερού και συστήματα γεωγραφικής πληροφορίας (GIS). Το σύστημα προσφέρεται στο χρήστη με τις ακόλουθες δυνατότητες:

α) διαρκούς ενημέρωσης με νέα δεδομένα που αφορούν στην προσφορά ή στη ζήτηση νερού.

β) αξιόπιστη εκτίμηση του διαθέσιμου υδατικού δυναμικού υπό διάφορες υδρολογικές συνθήκες και για διαφορετικά επίπεδα ζήτησης νερού, καθώς και τη δυνατότητα ποσοτικοποίησης της αβεβαιότητας που συνοδεύει την οποιαδήποτε εκτίμηση

γ) δυνατότητα τροφοδοσίας του συστήματος με εναλλακτικές παρεμβάσεις τεχνικού ή διοικητικού χαρακτήρα με στόχο την αξιολόγηση των επιπτώσεων στους διατιθέμενους υδατικούς πόρους, Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να γίνεται:

με ποσοτικούς όρους (ικανοποίηση ή μη επιπέδων ζήτησης ανά τομέα χρήσης)

με ποιοτικούς όρους (επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων)

με οικονομικούς όρους (σχέση κόστους-οφέλους μεταξύ των προβλεπόμενων αποτελεσμάτων τους)

Το έργο εκπονήθηκε σε πέντε φάσεις:

Α΄ Φάση

Σ΄ αυτή τη φάση έγινε:

α) συλλογή και σχολιασμός των υπαρχουσών μελετών

β) συλλογή μετεωρολογικών, κλιματολογικών, γεωλογικών κ.λ.π στοιχείων

γ) καταγραφή των υπαρχόντων δικτύων υδρομετεωρολογικών, υδρογεωλογικών και ποιοτικών παρατηρήσεων

δ) αξιοποίηση των πληροφοριών όλων των υδρομετεωρολογικών, υδρογεωλογικών δεδομένων και των στοιχείων για την ποιότητα του νερού

ε) τελική επιλογή των δεδομένων που καταχωρήθηκαν.

Β΄ Φάση:

Σ΄ αυτή τη φάση έγινε:

α) ανάλυση των υδρομετεωρολογικών και υδρογεωλογικών παρατηρήσεων,

β) επιλογή υδρολογικού, υδρογεωλογικού και διαχειριστικού μοντέλου ως ακολούθως:

HYMOS 4,0 της Delft Hydraulics (βάση δεδομένων)

MODFLOW της USGS (προσομοίωση υπόγειας ροής)

SACRAMENTO της Delft Hydraulics (προσομοίωση επιφανειακής απορροής)

RIBASIM 6,21 της Delft Hydraulics (λογισμικό διαχειριστικού ομοιώματος)

Οι επιφανειακοί και υπόγειοι υδατικοί πόροι και όλες οι κατηγορίες ζήτησης νερού αναπαριστώνται με ένα δίκτυο κόμβων προσφοράς και ζήτησης.

Στο ομοίωμα αναπαρίστανται με κατάλληλους κόμβους όλα τα υφιστάμενα και μελλοντικά προτεινόμενα έργα υποδομής, τα οποία ανάλογα με την περίπτωση που εξετάζεται μπορούν να είναι ενεργά ή μη. Αναπαρίστανται επίσης όλες οι εισροές νερού στο σύστημα υδατικών πόρων.

Ξεχωριστοί κόμβοι τέλος, αναπαριστούν την ζήτηση του νερού στα συλλογικά αρδευτικά έργα και τις κατοικημένες περιοχές. Το ομοίωμα τροφοδοτήθηκε με χρονοσειρές υδρολογικών δεδομένων από τη βάση δεδομένων HYMOS και ελήφθη μέριμνα ώστε όλες οι χρονοσειρές να είναι ταυτόχρονες για μια περίοδο τουλάχιστον δέκα ετών ώστε για το διάστημα αυτό το σύστημα των υδατικών πόρων να μπορεί να προσομοιωθεί στην ολότητά του. υπολογισμός του υδατικού ισοζυγίου με τη βοήθεια του μοντέλου.

Γ΄ Φάση:

Σ΄αυτή τη φάση μελετήθηκαν:

α) οι σημερινές και οι μελλοντικές ανάγκες σε νερό στη λεκάνη του Βοιωτικού Κηφισού,

β) οι ανάγκες της ύδρευσης της Αθήνας

γ) οι περιβαλλοντικές ανάγκες της περιοχής

δ) λεπτομερής καταγραφή των υφισταμένων έργων,

ε) μελετήθηκαν και αξιολογήθηκαν όλα τα κατά καιρούς προταθέντα έργα

Δ΄ Φάση:

Η φάση αυτή αποτελείται από δύο τμήματα.

Στο πρώτο τμήμα με τη βοήθεια του διαχειριστικού μοντέλου που επελέγη στη Β΄Φάση, έγινε η ποσοτική και ποιοτική Διαχείριση των Υδατικών Πόρων της περιοχής

Στο διαχειριστικό μοντέλο εξετάστηκαν σενάρια:

α) για τρεις υδρολογικές συνθήκες (μέσες, ξηρές και πολύ ξηρές)

β) για τρεις χρονικούς ορίζοντες, των ετών 2000, 2010 και 2020.

γ) συνδυασμοί κλιματικών συνθηκών και συνθηκών κατανάλωσης.

δ) εξετάστηκαν επίσης συνθήκες τεχνητού εμπλουτισμού των υπόγειων υδροφορέων.

Στο δεύτερο τμήμα έγιναν ολοκληρωμένες προτάσεις για την ίδρυση ενιαίου Φορέα για τη διαχείριση του όλου έργου.

Ε΄ Φάση:

α) σύνταξη οδηγιών για τη χρήση του μοντέλου

β) εκπαίδευση (σεμινάρια με 300 ώρες διδασκαλίας) του προσωπικού της Υπηρεσίας

γ) παρακολούθηση και εξασφάλιση της λειτουργίας του μοντέλου.

Το αντικείμενο της μελέτης ήταν η μελέτη (μέχρι προκαταρκτικού σταδίου) των βασικών αγωγών ακαθάρτων υδάτων, των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και των έργων διάθεσης των λυμάτων, βοθρολυμάτων και αποβλήτων των κατοικημένων περιοχών της λεκάνης του π.Στρυμόνα

Η μελέτη συνοπτικά περιλαμβάνει:

α) αγωγούς μεταφοράς των λυμάτων (δια βαρύτητας ή καταθλιπτικούς) από τους οικισμούς στις Μονάδες Επεξεργασίας Λυμάτων

β) εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων

γ) αντλιοστάσια ανυψώσεως λυμάτων

δ) αγωγούς μεταφοράς επεξεργασμένων λυμάτων και διάθεση αυτών

Από τα δίκτυα ακαθάρτων μελετήθηκαν οι κύριοι συλλεκτήρες (σε στάδιο προκαταρκτικής μελέτης) και έγινε τεχνικοοικονομική διερεύνηση εναλλακτικών λύσεων.

Σχετικά με τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας εξετάστηκαν η δυνατότητα κοινής επεξεργασίας λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων, βοθρολυμάτων ή και ιλύος γειτονικών κατοικημένων περιοχών, βιομηχανικών περιοχών, μεμονωμένων σημαντικών βιομηχανιών, καθώς και ειδικών περιοχών.

οι δυνατές μέθοδοι επεξεργασίας λυμάτων και ιλύος με αναφορά στις μεθόδους, στις τεχνολογικές δυνατότητες, οι απλές τεχνολογικά λύσεις, καθώς και οι δυνατότητες ομαδοποίησης και τυποποίησής τους.

τρόποι τελικής διάθεσης της ιλύος (υγειονομική ταφή, διάθεση σε άλλα κέντρα, γεωργική χρήση κ.λ.π)

Σχετικά με τους αποδέκτες λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και βοθρολυμάτων (πριν ή μετά από επεξεργασία) εξετάστηκαν οι υδατικοί αποδέκτες (ποτάμια) το έδαφος καθώς και άλλοι τρόποι διάθεσης καθώς και επαναχρησιμοποίηση τους.

Τελικά στα πλαίσια της μελέτης αυτής καθορίστηκαν τα όρια, των περιοχών που εξυπηρετούνται από τα υπάρχοντα έργα των περιοχών που θα ενταχθούν στο γενικό σχεδιασμό των έργων οι περιοχές στις οποίες θα κατασκευαστούν συλλογικά δίκτυα και αυτές που θα εξυπηρετηθούν με μεμονωμένα συστήματα διάθεσης. Μελετήθηκαν και προτάθηκαν για να προωθηθούν σε επόμενη φάση έργα υδραυλικά (αγωγοί, δίκτυα κλπ) 10.000.000€ έργα μονάδας επεξεργασίας λυμάτων 10.700.000€ Η/Μ έργα (αντλιοστάσια ) 7.000.000€ 27,700,000 €

Η μελέτη αυτή είχε στόχο

α) Την κατάρτιση του υδατικού ισοζυγίου της περιοχής του Ν. Αιτωλοακαρνανίας.

β) Τον εντοπισμό θέσεων εντός του Νομού για την κατασκευή φραγμάτων που θα χρησιμοποιηθούν για άρδευση, ύδρευση, παραγωγή ενέργειας, για τουριστικού σκοπούς ή για βιομηχανικούς σκοπούς

γ) Τον εντοπισμό και επιλογή των εκτάσεων που θα αρδευτούν με τη χρησιμοποίηση των υδατικών πόρων του Νομού

δ) Τον καθορισμό των έργων μεταφοράς για άρδευση, αποχέτευση-αποστράγγιση και αγροτική οδοποιία.

ε) Τον εκσυγχρονισμό, τη βελτίωση και τη συντήρηση των λειτουργιών των υφισταμένων εγγειοβελτιωτικών έργων, σε σχέση με την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών

στ) Την πλήρη τεχνικοοικονομική διερεύνηση της σκοπιμότητας κατασκευής νέων έργων, την εκσυγχρονισμό, βελτίωσης και συντήρησης όλων των υφισταμένων εγγειοβελτιωτικών έργων στην περιοχή καθώς και την ιεράρχηση τους.

Στα πλαίσια της μελέτης έγιναν οι ακόλουθες εργασίες:

ζ) Εκτιμήθηκε το υδατικό ισοζύγιο της περιοχής

η) Εξετάστηκαν οι δυνατότητες ανάπτυξης των υδατικών πόρων της περιοχής (επιφανειακών και υπόγειων) ποσοτικά και ποιοτικά.

θ) Έγινε πρόταση ορθολογική κατανομή των υδατικών πόρων κατά κατηγορία χρήσεων

ι) Καθορίστηκαν (εντοπίστηκαν) οι εκτάσεις που ήδη αρδεύονταν καθώς και οι εκτάσεις που προσφέρονταν για αρδευόμενες καλλιέργειες,

ια) Μελετήθηκαν οι ποταμοί και οι χείμαρροι που διαρρέουν το Νομό

ιβ) Εντοπίστηκαν οι θέσεις που ήταν δυνατή η κατασκευή των φραγμάτων

ιγ) Εκπονήθηκε σχέδιο Γεωργικής Ανάπτυξης της περιοχής, σύμφωνα με τις σχετικές Προδιαγραφές

ιδ) Προτάθηκαν τα έργα και οι μελέτες που απαιτούνταν για την υλοποίηση του παραπάνω Σχεδίου Ανάπτυξης

ιε) Προτάθηκε Πρόγραμμα συμπληρωματικών μετρήσεων και ερευνών (μετρήσεις υδρολογικές, υδρομετρήσεις κλπ.) που πρέπει να γίνουν, προκειμένου να μελετηθούν και κατασκευασθούν οι υπόψη μελέτες και έργα.

ιζ) Έγινε ιεράρχηση, με τεχνικοοικονομικά κριτήρια, των έργων που προτείνονταν κατά περιοχές και καθορίστηκε η σειρά προτεραιότητας για τη μελέτη και κατασκευής τους.